خلاصه تاريخچه آی کی دو

 

مُريهه وشيبا

 

 در اكثر تاريخچه‌ها ، از او به عنوان يكي از بزرگترين اساتيد هنر رزمي كلاسيك قرن بيستم ياد مي‌كنند. او وقتش را صرف بوجود آوردن سبكي انعطاف ‌پذير، با پيچيدگيهاي خاص و فلسفه‌اي بدون خشونت يعني آي كي دو كرد.

وي در سال 1883 در خانواده‌اي كه به جهت داشتن مردان جنگي و استاد در كار با سلاحهاي جنگ معروف شده بود، پا به جهان هستي گذاشت. پدرش يوروكو استاد شمشيرزني و نيزه بود در كنار او و زير نظرش، موريهه سبك‌هاي مختلف جوجوتسو، شمشير‌زني و كار با باتوم را آموخت.

تأثيرگذارترين مربي او، »  سوكاكو تاكِدا « بود كه شخصيتي محكم و با ثبات داشت. او مجموعه‌اي از فنون و تكنيك را تحت عنوان رشته دايتوريو به او آموزش داد. وشيبا تأثيرات مبارزه را در حين كار با تاكِدا كشف كرد ولي اين براي او كافي نبود چرا كه او مي‌خواست به جايگاه واقعي بشر در اين جهان و در كل كهكشان دست پيدا كند و البته او توانست اين جايگاه را به لطف وجود شخصيت ديگري به نام » اونيسابورو دِگوچي « استاد بزرگ تمرينهاي سبك جديد شينتوايست يعني اوموتوكيو، بدست آورد.

   در كنار دِگوچي، وشيبا توانست تمرينات جديدي (به كارگيري زمزمه و اصوات دعاگونه به صورت ذكر) به نام كوتوداما را دنبال كند. وقتي در سال 1924 دِگوچي ژاپن را به قصد مونوگولي ترك كرد وشيبا به عنوان محافظ همراه وي بود. اين گروه يك زندگي ماجراجويانه و پرخطر را آغاز كرد. دِگوچي گروهي از مبارزان را براي كمك به مردم تعليم داد. آنها در زمان قحطي بين مردم نمك و برنج توزيع مي‌كردند.

   وشيبا، هر آنچه كه از مبارزه مي‌دانست براي مقابله با دسته‌هاي راهزنان به كار مي‌گرفت. اين تجربه بسيار عالي بود و براي اولين بار استاد بزرگ آينده، مسير ويژه خود را پيدا كرد: پيش‌بيني در دل خطر، وقتي همه تهديد شده و هراسيده‌اند، او به جلوتر از خودش مي‌نگرد:

   مي‌انديشد كدام مسيرها را بايد انتخاب كرد و از كدامها بايد چشم پوشيد.

   در بازگشت به ژاپن اعتقاداتش به يقين رسيده بود:

   جايگاه بشر در عالم هستي و در برابر پروردگار هستي.

   بدين ترتيب هنرهاي رزمي يك هدف بيشتر ندارند:

   برقراري صلح در جهان.

   براي ايجاد هماهنگي بين تمرينات و اعتقادات فيلسوفانه‌اش، او هنري جديد آفريد:

   آي كي دو  به معناي وحدت و عشق، صلح و آشتي و تجسم قدرت

   وشيبا تا آخرين لحظات زندگيش پيام‌آور صلح بود و همواره در مجامع، كنفرانسها و تظاهرات حريفي بي ‌رقيب شمرده مي‌شد. او تمامي رقباي خود را زمين زد و… در نهايت مي‌توان گفت وشيبا يك مرد بي‌نظير بود.

 

   موريهه وشيبا (morihei ueshiba) (1969-1883)  پايه گذار سبک آي کي دو بود.

Ai     به معناي هماهنگي

 Ki    به معناي نيروي دروني، انرژي طبيعي بدن

 Do    به معناي راه و روش مي باشد.

آي کي دو را با عنوان روشهايي براي دفاع شخصي و بهبود رفتار انساني مي شناسند. يک  رزمي کار آي کي دو تلاش مي کند تا فنون دفاع شخصي را بدون آسيب رساندن يا حمله به ديگران انجام دهد. حرکات  پايه  در آي کي  دو حرکات طبيعي هستند و اکثر حملات در اين سبک به صورت ذاتي و با الهام از ذات طبيعت انجام مي شوند. يک آي کي دو کا، بدون تلاش براي حمله يا تهاجم تنها مي کوشد تا خود را با شرايط هماهنگ کرده و در برابر حملات احتمالي حريفان، از خود دفاع نمايد. آنگاه در صورت لزوم از ضربات مشت يا لگد خود نيز استفاده مي نمايد.

   يک آي کي دو کای واقعي بهتر ميداند که قدرت خود را بدون ضربه زدن به ديگران و يا تحقير آنان حفظ نمايد.

   تاريخ هنر رزمي آي کي دو :

   موريهه وشيبا (1969-1883) که به او دوشو هم مي گويند در سال 1931 و در شهر توکيو شروع به تدريس اين رشته کرد. او ابتدا تحت نظر و  تعليم  اساتيد بزرگ هنرهاي رزمي کشورش قرار گرفت و بعد از کسب تجربه و مهارت  در بسياري از سبک هاي رزمي از جمله (Jujitsu)  يا مبارزه بدون اسلحه، (kenjitsu) مبارزه با شمشير و  (sojitso) يا مبارزه  با نيزه در حاليکه از صرف يک مبارزه گر بودن ارضاء نمي شد به مذهب و فلسفه روي آورد و در آنها نيز به تبحري خاص دست يافت. اما فرمول اوليه سبک آي کي دو در پي اتفاقي ناگهاني و در سال 1925 شکل گرفت. در  بحثي  که  پيرامون  هنرهاي  رزمي  بين وشيبا و يک افسر ارشد نيروي دريايي ژاپن روي داد، افسر نيروي دريايي، استاد را به  يک  مبارزه  تن به تن فرا خواند و با يک شمشير چوبي به او حمله کرد. استاد  بدون اسلحه در برابر او قرار گرفت و توانست حملات حريفش را به خوبي خنثي کند بطوريکه رقيب نيرومند او از شدت خستگي سرانجام تسليم شد و شمشيرش را انداخت. او بعدها گفت که مي توانست همه حرکات حريفش را حتي قبل از اينکه به مرحله اجرا در بيايند ببيند و اين براي او به منزله جرقه اي براي ابداع يک سبک جديد بود. او توانسته بود يک مهاجم مسلح را بدون استفاده از هيچ گونه اسلحه اي و بدون اينکه آسيبي به وي وارد کند از پا بيندازد.

   دوشو آنگاه به تمرين و آموزش اين هنر پرداخت و اين کار را تا پايان عمرش ادامه داد. بعد از مرگ او در آوريل سال 1969 دولت ژاپن عنوان معلم ملي هنرهاي رزمي را به  وي  اعطاء  کرد. فرزند استاد، کيششومارو  وشيبا ( Kishshomaru Ueshiba ) وارث القاب و عناوين پدر و مفتخر به عنوان Doshu   دوم يا رهبر راه شد و توانست راه پدر را به خوبي ادامه دهد و هم اکنون پسر وی موريترو وشيبا ( Moriteru Ueshiba ) به عنوان Doshu   سوم يا رهبر راه شده است به واسطه تلاش هاي او بيش از يک و نيم ميليون نفر در جهان به اين ورزش مي پردازند. آي کي دو، هماهنگي بين ذهن و بدن را افزايش مي دهد و يکي از موثرترين و بهترين راههاي دفاع شخصي محسوب مي شود. اين هنر رزمي به افراد اين قدرت را مي دهد تا از خود در برابر هر تعداد مهاجم به خوبي دفاع نمايند. در اين سبک از تکنيک هايي مشابه کاراته   Ashihara استفاده مي شود که با استفاده از آنها مي توان از تکنيک قفل کردن مفصل ها براي از کار انداختن عضلات حريف استفاده برد.

 

زندگی نامه استاد بزرگ

 سال 1883 در تاريخ 14/12 در استان واكاياما شهـر تانابه از پدر و مادري بنام يُرُكو و يوكي بدنيا آمد .

 سال 1890 در معبـدي در نزديكي خانه اش خواندن و نوشتن را در هفت سالگي آموخت .

 سال 1896 در سيزده سالگي بمدرسه راهنمائي واكاياماكن داي ني جين چو رفت ولي پس از يكسال منصرف شد .

 سال 1897 در چهارده سالگي معلم چورتكـه شد و در اداره ماليات مشغول بكار شد .

 سال 1901 در هجـده سالگي كار اداره ماليات را رهـا كرد و براي كار به توكيـو رفت .

 سال 1902 در نوزده سالگي مغازه اي داير كرد و به تمرين جـودو پرداخت . بعلت مـريضـي به شهر تـانـابـه بـرگشت و   هر روز در كوهستانها خود راقوي مي كرد و ازدواج كرد .

 سال 1903 در بيست سالگي به خدمت سربازي در اُساكا رفت و آنقدر در كار تيراندازي و شمشير بازي مهارت داشت  كه به او پيشواي سربازها ميگفتند . از استان اُساكا به استان واكاياما رفت تا در جنگ ني چي رو شركت كند و مرتب  ورزش مي كرد.

 سال 1909 در بيست و شش سالگي با نظر دولت در باره يكي شدن معابد مخالفت كرد و به پيروزي رسيد .

 سال 1912 در بيست و نه سالگي از طرف دولت به پيشنهاد شد به هُكاي دو برود و او با پنجاه و چهار خانوار به  هـكـايـدو منطقه مُن بتسو گون شي را تا كي گِن رفتند .

 سال 1914 در سي و يك سالگي در روستاي كامي يوبِتسو كارهاي زيادي انجام داد و او را شي راتاكي  ناميدند  سال 1915 در سي و دو سالـگي در هتلي در اِن گارو بنام هي ساتا با استاد جودو تاكـدا سـوكـاكو آشنـا شـد و بـه ورزش جـودو پرداخت .

 سال 1917 در سي و چهـار سالـگي در روستـاي كـامـي يـوبتسـو آتش سوزي بزرگي اتفاق افتاد كه او و همراهانش آنرا مهـار كردند .

 سال 1918 در سي و پنج سـالـگي يكـي از مقامـات بالاي ارتش مُنبِتسو گون در روستاي كامي بِتسو شد .

 سال 1919 در سي و شـش سالـگي در زمان مرگ پدر مريهه به شهر خود برگشت و در بين راه به كيوتو آيابه رفت و با كسي كه حاجت ميداد بنام دِگـوچـي اُنـي زابـورُ آشنا شـد

 سال 1920 در سي و هفـت سالـگي پس از مرگ پدرش همراه با خانواده اش به كيـوتو آيابه رفت تا در آنجا زنـدگي كند . در آنجـا به ورزش پـرداخت و باشگـاهي بنـام كـلاس وشيبـا را دايـر نمـود .

 سال 1922 در سي و نـه سالـگي نـام آي كـي را براي ورزش خـود برگـزيد و به ديگـران ابـلاغ كـرد .

 سال 1924 در چهـل و يك سالـگي همراه با دِگـوچي اُنـي زابـورُ به مغولستان رفت كه خيلي سختي كشيد .

 سال 1925  در چهـل و دو سالـگي به همه گفت كه راه آي كي را با جديت دنبال كنند و در پائيز همان سال بـه دعوت دريـادار تاكِ شيتـا رئيس نيروي دريائي به توكيو رفت تا در آياماگُشو به تـدريـس آيكيدو بپردازد .

 سال 1927 در چهل و چهـار سالـگي همراه خانواده خود به توكيو رفت و خانه اي اجاره كرد و همچنين مكـاني اجاره  كرد و در آنجا به تمرين پرداخت .

 سال 1929 در چهل و شـش سالـگي ، معلم ورزش دريا نوردان شد .

 سال 1930 در چهل و هفـت سالـگي براي دايـر كردن كـلاسي به مِجي رُشي مُراچي آيي نقـل مـكان كرد و كلاسي داير كرد كه اجـاره اي بود در اين كلاس جيگارو كانو كه خود از جـودو كاران برجستـه بود شـركـت كرد و فنـون مُـريـهـه را  از نـزديك مشاهـده نمـود .

 سال 1931 در چهل و هشت سالـگي در شيـن جـوكـو واكـامـاتسـوچو كلاسي داير كرد كه نامش را كُبوكان قـرارداد و  در آنـجا شـاگـردان زيـادي بـدور او جمـع شـدنـد .

 سال 1945 در پنجاه و هفـت سالـگي از دولـت بورسيـه مي گرفت و مجلس ، مكاني بنام زايـدان هُجين كُبوكاي را داير كرد و آي كـي بـوجوتسو را ورزش آي كي ناميـد و در استـان ايبـاراكي محله ايواما كلاسي در بيرون از خانه خـود دايـر كـرد .

 سال 1942 در پنجاه و نـه سالـگي ورزش آي كي را آيـكيـدو ناميد . 

 سال 1943 در شصـت سالـگي در استـان ايـبـاراكي محله ايـوامـا معبد آيـكيـدو را سـاخـت .

 سال 1952 در شصـت و نـه سالـگي به شهرهاي مختلف سفـر كرد و آيكيـدو را گستـرش داد.

 سال 1960 در هفتاد و هفـت سالـگي در تلويزيون ژاپن گـواهينـامه شي جو هُشو را در روز بونكا گرفت .

 سال 1964 در هشتـاد و يك سالگي ( تابستان اين سال ) از طرف امپـراتـور ژاپن بخاطر آيكيدو ، مـدال افتـخار دريافت نمـود .

 سال 1966 در هشتـاد و سـه سالـگي از كشـور بـرزيـل از كليـسـاي كاتوليك آپُستُ ليكا اُرتو دُشيا از طرف بالاترين مقام كليسا بهترين لقب كاتوليك ( آپست ليكا اُرتودشيا هـاكشـاكـو ) براي او ارسال شد .

 سال 1969 در هشتـاد و شـش سالـگي بخاطر كار بزرگي كه انجام داده بود ( ابداع ورزش آيكيدو ) از استاندار واكـايـامـا مـدرك تـانـابـه  شيـمييُ شيمين را دريافت كرد و از محله ايواما ، ايواماچو مييُ چُمين را گرفت و در بامداد يكي از روزهاي سال 1969 ساعت 5 صبح بـدرود حيـات گفت . روز قبـل از فـوت مـدركي بنام سيگُ اي كونسان تُ زويي هُـشُ را دريـافـت كـرد .

 

 

شیهان احمد علی آق ساقلو

 

سال 1998 در ژاپن سالی پر التهاب برای احمد علي آق ساقلو و سالي سرنوشت ساز براي هنرهای رزمی فعال در ايران بود. استاد "ياسو كوباياشی" طي مراسمي قبولی وی را در امتحانات ارتقا سطح رده ( دان 3 ) اعلام كرد و گواهينامه اجازه تدريس آی كی دو  در جمهوری اسلامی ايران را به وی اهدا كرد.

 

چند ماه بعد نخستين باشگاهش را در تهران باز كرد. آی كی دو را همانطور آموزش داد كه در ژاپن آموزش ديده بود با همان وسواس استاد كوباياشی (دان 8  آی کی کای) و اساتيد بزرگ ديگری كه به او اصول آی كی دو را آموزش داده بودند. استاد آق ساقلو آرام آرام اما پيوسته به توانايي‌ها و سطح كيفي كارش افزود و نام خود را نه تنها در ايران كه در سطح بين‌المللی نيز مطرح ساخت. در سال 1377 نخستين باشگاهش در تهران افتتاح شد و هم اكنون حدود 200 باشگاه در سراسر كشور تحت سرپرستی وی هستند . به تعبير خودش هم اكنون مشغول تربيت نوه‌هايش در رشتة آی كی دو است.

 

وی كه در سال 1998 به ايران بازگشته بود تماس خود را با اساتيدش و همينطور مركز جهانی آی كی دو ،Hombu Dojo، قطع نكرد. با گسترش فعاليتش در ايران سبك آی كی دو آی کی کای را در فدراسيون ورزشهای رزمی به ثبت رساند. وی با مشاوره اساتيدش و همچنين اساتيد مركز جهانی آی كی دو روز به روز به كيفيت كارش مي‌افزود تا اينكه مر كز جهانی آی كی دو در ارديبهشت سال 1385 باشگاه‌های تحت سرپرستی وی را كه به نام  آی کی دو آي كي كاي جمهوري اسلامي ايران  شناخته شده بود، به رسميت شناخت. اين، به اين معنی است كه از نظر Hombu Dojo  باشگاه‌های تحت سرپرستی احمد علی آق ساقلو هم سطح باشگاه‌های تحت سرپرستی استاد كوباياشی ياسواو هستند.  در اين حكم چنين آمده است:

 

"آی كی دو جمهوری اسلامی ايران  ( ALI  DOJO ) به عنوان يك گروه رسمی ثبت شده زير نظر احمد علی آق ساقلو از طرف مركز جهانی آی كی دو ( Hombu Dojo ) برای آموزش و تعليم هنر آی كی دو با توجه به اصول مورد نظر بنيانگذار آن موريهه وشيبا به رسميت شناخته می شود .

 نوزدهم آوريل 2006 ، به امضاء دوشو موريترو وشيبا رئيس مركز جهانی آی كی دو ."

 

به اين ترتيب استاد احمد آق ساقلو می تواند از طرف مركز جهانی آی كی دو امتحانات ارتقا سطح دان را برگزار نمايد. كسانی كه بتوانند با موفقيت اين آزمون‌ها را پشت سر بگذارند، احكام خود را از ژاپن به امضا استاد وشيبا رئيس آی كی دو جهان دريافت خواهند كرد. احكام ردة كيو با امضا استاد آق ساقلو در Hombu Dojo معتبر هستند.

 

  همچنین در سال 1386، رده مربیگری احمد علی آق ساقلو از طرف مرکز جهانی آ ی کی دو به عنوان شیدوئین تایید گردید. وی هم اکنون تنها ایرانی است که این رده مربیگری را دارا است.

 

 

 

 

آي كي دو از زبا ن شیهان آق ساقلو

رئيس سبك آي كي دو آی کي کای ايران

تنها مدرس و ممتحن بين المللي آي کي دو در ايران

 

نتيجتاً ، مبدع آي كي دو موريهه وشيبا در سال 1946 هنر رزمي ابداعي خود را آي كي دو ناميد،  آي كي دو از سه بخش آي به معني هماهنگي و كي به معني انرژي دروني يا نيروي طبيعي بدن و دو به معني راه و روش تشكيل شده است.

در اين هنر رزمي، اصل هماهنگي با طبيعت و نيرو هاي موجود در آن است يك آي كي دوكا هيچگاه در مقابل نيروي حريف مستقيما نيرو وارد نمي كند، بلكه ابتدا با وي هما هنگ شده و سپس وي را به كنترل خود در مي آ ورد از اين رو نيرو هاي پليس كشورهاي مختلف از اين هنر رزمي براي به كنترل در آوردن افراد خاطي استفاده مي كنند .

پيروزي حقيقي، پيروزي بر خويشتن است قبل از انديشة كنترل و تسلط بر ديگران بايد كنترل بر خويش را  آموخت بدون داشتن تعادل خوب و كنترل كامل بر خود نمي توان حملة حريف را مهار كرده و يا تكنيك مؤثري بر روي وي اجرا كرد به منظور هماهنگي با طبيعت حتما بايد وضعيت جسمي مناسبي داشت. يك آي كي دو كا همواره بايد وضعيتي را انتخاب كند كه در آن توان تطبيق با هر شرايطي را داشته باشد. در اين وضعيت بايد در هر لحظه به تمام اشياء اطراف احاطه داشت.

به طور خلاصه صرف نظر از دوست يا دشمن بودن شخص، هميشه بايد براي هماهنگ شدن با وي آماده بود در بنيان و نهاد همة اشياء نيروي كي وجود دارد كه همان جوهر جهان هستي است در حقيقت كي زير بناي هر موضوع، اتفاق ، انگيزش، احساس، جهت، آرزو و حتي وجدان است.

كي نيروي زندگي ماست كه ما را زنده نگه داشته و رابط جسم و ذهن ما است،

اين يگانگي جسم و ذهن است كه ما را به تعالي مي رساند

بهترين راه براي دفاع در مقابل يك حمله خارج شدن از دامنة اثربخشي حريف است شما ميتوانيد قدم به بيرون خط نيروي وي گذاشته، از شعاع عكس العمل حريف خارج شده و يا وارد دايرة حملة خود شويد. به هر شكل براي كنترل يك مهاجم بايد به خوبي در دامنة اثر بخشي خود باقي ماند و همزمان از دامنة اثر بخشي وي خارج شد.

دايرة ذهني اساس تمام تكنيكهاي آي كي دو است تكنيكها ي آي كي دو تركيبي از حركات دايره اي هستند . صرف نظر از شيوه هاي حملةحريف ( مستقيم يا زاويه دار ) يك حركت دايره اي به مركزيت قسمت تحتاني شكم به شكلي كاملا طبيعي با حملة حريف آميخته خواهد شد و شما را قادر خواهد ساخت تا حريف خود را به راحتي كنترل كنيد. البته قبل از اجراي هر دايره ابتدا بايد آن را در ذهن خود رسم كنيم.

آیکیدو چیست ؟

ريشه هاي آی کی دوي نوين در آيكي جوجوتسو ژاپن قرار گرفته است. دوران، دوران خشونت بود و اكثر طوايف مدعي قلمرو و عنوان طوايف ديگر بودند و خود نيز در مقابل ادعاي متقابل قرار داشتند. در اين عهد بوجوتيو يا روشهاي كلاسيك تمرينات رزمي نقش برجسته اي در پديدار گشتن طبقه جنگاوران در ژاپن بر عهده گرفته بود. مهارتهاي دفاع با دست خالي در كنار شيوة استفاده از سلاح،‌ آموزش داده مي شد و جنگ افزارها بيشتر شبيه به وسايل و ابزارهاي كشاورزي بودند نه تجهيزات سنتي نظامي. جنگاوران بايد مهارتهاي لازم دفاع را از خود در مقابل هر نوع شيوة‌ حملة محتمل و در هر شرايطي كسب مي كردند. آيكي جوجوتسو تنها يكي از چند نوع شيوه ها و سبكهاي مبارزه بود. در تمامي آنها نظام سخت انضباطي اعمال مي شد و اعضا موظف به حفظ كامل اسرار بودند و موظف بودند كه به تمرين اين روشها و فنون به ديدة ‌احترام بنگرند. بيشترين تأكيدات نيز بر نياز به واكنش در كسري از ثانيه و قابليت انعطاف قرار داشت. گفته اند كه آيكي جوجوتسو توسط جنگاوري فاضل به نام شاهزاده تي جون فرزند امپراطور سيوا ابداع شده است. روش تي جون بر اساس ضربات شمشيري دست خالي كه نقاط مختلف باز زره حريف را مورد هدف قرار مي داد، استوار بود. يكي از فرزندان تي جون به نام تسونه موتو محدودة فنون را گسترش داد و تأكيد را بر ما –آي (تشخيص فاصلة بين خود و حريف) گذاشت. اين توانايي براي تمام جنگاوران لازم بود زيرا كه آنان بايستي خود را آمادة رويارويي با سلاحهايي با طولهاي متفاوت مي كردند. اين ساختار در اثر افزايش موقعيتها و دگرگونيها باعث پيشرفت اين فن و موفقيت نسلهاي طايفة ميناموتو تا قرن دوازدهم و زمان شينراسابورو يوشي ميتسو گرديد. يوشي ميتسو سرداري برجسته و متخصص درخشان در فنون رزم بود كه از هنرهاي رزمي بسيار آگاهي داشتوي فردي بود كه آگاهيهاي بسياري در زمينة‌اطلاعات پزشكي داشت. او اين اطلاعات را بر اثر علاقه به كالبد شناسي انسان كسب كرده بود. گفته مي شود كه وي از راه تشريح اجساد جنگاوران مرده اطلاعات دست اولي بدست آورده بود. وي به بكاربردن فنون رايج به شيوه هاي ماهرانه، كه وي را قادر مي ساخت كنترل بيشتري روي حريفانش بدست آورد، موجب توسعه و پيشرفت آيكي جوجوتسو گرديد. وي دريافت كه دست و مچهاي جنگاوران، چون محكم و پوشيده شده نيستند، مخصوصاً آسيب پذير هستند و بنابراين فنوني ابداع كرد كه آنها را براي آسيب زدن به اين نقاط بكاربرد. وي اين ساختار را دايتو-ريوآيكي جوجوتسو ناميد كه بعد از مرگش دايتو ناميده شد. يوشي كيو پسر يوشي ميتسو كه خود نيز جنگاوري كارآزموده بود با اضافه كردن شيوه اي كه جنگاوران بدون سلاح مي توانستند از آن در مقابل شمشيرهاي كوتاه و بلند استفاده كنند، تعداد فنون اين روش را افزايش داد. در موقع تمرينات، وي جنگاوران بدون سلاحش را وادار مي ساخت كه در مقابل شمشيرزنان ماهر قرار گيرند و ساعتهاي متمادي هماهنگي حركات بدن و چشم را كه براي اجتناب از اصابت ضربات شمشيرزنان ضروري است، تمرين كنند. اين كار در نهايت باعث بدست آوردن هوشياري ويژه براي رسيدن به فرصت حملة‌متقابل مي گرديد. يوشي كيو همچنين شاگردانش را وادار به تمريني مشابه در مقابل تبرزين و ناگيناتا كه يك نوع نيزة‌شكافنده بود مي كرد، زيرا كه اين سلاحها بلند بودند و حركاتشان به اين سو و آن سو شعاع وسيعي را مي پوشاند و لازم بود كه در هنگام حمله به سر يا به پا، زمان سنجي كامل باشد و جنگاور به سرعت حركت كند تا بتواند به نقطة ضربه زننده حمله نمايد. در دوران يوشي كيو بود كه نام خانوادگي وي به خاطر تغيير محل اقامتشان تغيير كرد و تبديل به تاكه دا شد. همچنانكه زمان مي گذشت اين روش نيز گسترش بيشتري مي يافت ولي هنوز به صورت مخفي فقط در ميان خانواده و عده اي از ملازمان مورد اعتماد نگهداري مي شد. در نيمة دوم قرن چهاردهم خانواده دوباره راه افتاد. اين روش مقصدشان آيزو در جزيره اي در شمال ژاپن بود. در اين مكان كه عنوان ديگري به نام آيزوتودومه بر روي اين روش نهاده شد.با ابداع باروت و سلاح آتشين يا هوجوتسو مهارتهاي سنتي جنگاوران رو به زوال نهاد. اگرچه بسياري از مردم سلاح آتشين را سلاحي نامرد مي دانستند ولي اين نكته را نيز نمي توانستند ناديده انگارند كه جنگاوري كه به اين سلاح مسلح گرديده و تيراندازي دقيق مي كند قادر است در مقابل هر شمشيرزني بايستد. طبعاً بسياري از روشهاي تمرين رزمي قديمي متروك گرديدند و جنگاوران شروع به ياد گرفتن تعليمات اسلحه آتشين و تمرين با آنها كردند. در اواخر قرن نوزدهم كه ژاپن در آستانه بيرون آمدن از انزوا قرار داشت، سوگا كوتا كه دا سي و يكمين فرد از نسل تاكه دا تصميم گرفت كه شيوة‌ خانواده را دوباره احيا كند. وي به نقاط مختلف ژاپن سفر كرد و به تدريس اعضاي برگزيده از طبقه نجبا پرداخت. پس از مدتي اين شيوه را جا انداخت و مدرسه اي در هوكايدو واقع در استان آباشيري افتتاح كرد. ديري نپاييد كه كارش گرفت و افراد ارتش در آنجا به يادگيري پرداختند. توكي مونه تاكه دا پسر وي كار را ادامه داد و مدرسه رادايتوكان ناميد، نامي كه تاكنون محفوظ مانده است. در اين مدرسه بود كه مردي به نام موري اوشیبا تحصيل كرد. او كه خود استاد مسلم هنرهاي رزمي بود، تحت تأثير سوگاكوتا كه دا با معرفي بهترين هنرهاي رزمي ديگر و ارائه برخي از عقايد خود به پيشرفت برنامة آموزشي مدرسه كمك كرد. ولي خيلي زود يكي از برجسته ترين شاگردان سوگاكوتا تاكه دا گرديد. اوشیبا در زمان قدرت واكاياما در ژاپن متولد شد. وي در هنگامي كه بسيار جوان بود به تناسب بدني علاقه مند گرديد و براثر آن مريد هنرهاي رزمي شد. وي در چندين مدرسه از جمله مدرسة‌ تاكه دا تحصيل كرد و هر مدرسه را چندان ادامه مي داد تا در روش خاص آن مدرسه به مهارت دست يابد. به نظر مي آيد كه وي اشتهاي سيري ناپذيري جهت يادگيري هرچه بيشتر روشها داشته است. او تمامي پول خود را در راه يادگيري زير نظر بهترين استادها در جهان صرف كرد. او در دوران خدمت در ارتش در دوره جنگ روس و ژاپن به تمرينات خود در هنرهاي رزمي ادامه داد و در اين دوران نماشي از دلاوريهاي خود را به تماشا گذاشت. وي پس از جنگ به شغلهاي بسيار پرداخت ولي بخاطر بهبود مهارت رزمي خود در رنج بود زيرا كه آرزو داشت كه شكست ناپذير گردد. در اين دوران بود كه با راهبان بودايي برخورد و به فلسفة آنها گوش فراداد و بر اثر آن به ترديد افتاد كه هنرهاي رزمي نبايد فقط مختص حمله به شخص ديگر يا به زمين زدن انسانها باشند. وي تصميم گرفت كه اين فلسفه را دنبال كند لذا شخصاً وارد معبد گرديد و هر روز ساعا زيادي را به خلوت و تأمل مي گذراند. گفته اند كه به مفهوم حقيقي هنرهاي رزمي، در هنگام شست و شوي خويش در چشمه پي برد. وي دريافت كه هنرهاي رزمي نبايد منحصراً وابسته به قدرت باشند بلكه بايستي راهي براي پيشرفت روح و جسم و رسيدن به صورت آنها باشند. آيكي جوجوتسو آنگونه كه تمرين مي گرديد، اين فلسفه را مطرح نمي كرد. بنابراين وي تصميم گرفت تا هنر جديدي را ابداع كند كه سرشار از اصل هماهنگي روحي و جسمي مورد نظرش باشد. وي اين هنر را آيكي ناميد و همانند ديگر هنرهاي رزمي جوتسو به معناي هنر جنگيدن را از آن حذف كرد و واژة دو به معناي راه را كه نشان دهندة ملايمتر شدن است به جاي آن برگزيد. هر بخش از واژة آی کی دو داراي معنايي است به شرح زير:

آي: هماهنگي، وحدت، همراهي، همراه شدن.

كي: روح، توان، نيروي روحي، قدرت دروني.

دو: راه، روش، ساختار، و حتي چگونه و چرا.

 

اصول و فلسفه آیکیدو

 

اكثر شاگردان آی کی دو مخصوصاً در غرب علاقه مندند كه در آن پيشرفت كنند بدون اينكه خود را درگير

جنبه هاي روحي و اخلاقي آن كنند  صرف نظر از اينكه اين خصلت آی کی دو هم مي تواند دليل عمدة

جذب افراد باشد، آی کی دو پيوند مثبتي با فلسفة شرق خصوصاً ذن دارد و ذن، مركزي براي تفكر و

قويت ذهن جايگاهي به نام تاندن (كه تقريباً در نقطه‌اي به فاصلة 4سانتيمتر زير ناف قرار دارد) براي

تقويت جسمي عرضه مي كند. اين مركز كه سايتن-نو-تن نام دارد، به عنوان مرجع قدرت در آموزش آی

کی دو مورد تأكيد واقع مي شود. به اين قدرت نامهاي مختلف داده‌اند از آن جمله است كي يا نيروي

دروني. تفسير دايجي كه در غرب از اين نيروي دروني يا كانون تمركز مي شود اين است كه توانايي كسب تنظيم بدن و تمركز قدرت به صورت ارادي است. اما هم در مكتب اوشیبا و هم در مكتب يوشينكان شاگردان را از اين قدرت آگاه مي گردانند و براي پيشرفت آن تمرينهايي مانند شل كردن

دستها داده مي شود. تكنيكهاي ويژه تنفسي در حالت نشسته قسمت باطني تمرينها هستند و اين امر كه جذبع عرفاني به ميزان فراوان رشد مي دهند، حقيقت دارد. اينكه در غرب بر اين نكته تأكيد نمي شود تأسف آور است زيرا كه اين كار بخش لازم تمرين آی کی دو است. اگرچه بايد اضافه كرد كه تمامي مربيان به ان اندازه كه بايد در اين مرحله اگاهي ندارند.

آی کی دو ممكن است كه تأثيرهاي مهيج ديگرهنرهاي رزمي را نداشته باشد ولي از ارزش بسياري در نزد كارآموزان خود برخوردار است كه عبارتند از: اول، وجود حركات آهنگين و تناسب فيزيكي اندام كه هر دو از اجزاء اساسي تمرين دفاع شخصي هستند. دوم، تقويت انضباط و طرز برخورد بدون خشونت در مقابل حريف. سوم، آی کی دو روش مؤثر پيچاندن، خم كردن و كشيدن مفاصل و دست و پا را آموزش مي دهد و بنابراين آنها را قادر مي سازد كه انعطاف پذير و نيرومند باشند. و از كششهاي صدمه زننده در امان بمانند. و بالاخره اينكه آی کی دو آگاهي از طرز قرار گرفتن و تنظيم خوب بدني را افزايش مي دهد و واكنشها، فرمانها و هماهنگي را بهبود مي بخشد. دانش آموز ياد ميگيرد كه از نيروي حريف استفاده كند و آن نيرو را به حيطة عمل خود آورد تا اعمال تهاجمي را خنثي كند و حمله كننده را در كنترل خويش قرار دهد. اجراي آی کی دو مستلزم مهارت قابل توجهي است: تكنيك صحيح بايد به موقع و در زمان صحيح با نيروي كافي براي نايل شدن به هدف اجرا گردد. البته اين نكته بدان معني است كه مقدار مشخصي از نيرو به طور صحيح به كار برده شود.وقتي كه دومرد در سطح مسابقات در حال تمرين روش مبارزة‌ آزاد هستند شخصي امكان موفقيت دارد كه بتواند نيروي بالقوة‌ خود را در اجراي تكنيك به فعل تبديل كند. اين سخن بدان معني نيست كه اين كار نشدني است اما قاعدة كلي چنين است: اگر مقدار كافي نيرو مورد استفاده قرار گيرد،‌ هرقدر كه ضريب مهارت بيشتر باشد نيروي كمتري جهت اجراي تكنيك لازم خواهد بود. اصولاً اختلاف ناچيزي ميان مكتبهاي مختلف آی کی دو وجود دارد. در مكتب اوشیبا تأكيد بيشتر بر تركيب قدرت بدني و روحي قرار دارد در اين مكتب مهم ترين منبع كي يا قدرت دروني است. در ابتدا اوقات زيادي صرف به دست آوردن كي و پيشرفت آن مي گردد. شاگردان اوشیبا ياد مي گيرند كه چگونه حركات خود را حريف هماهنگ كنند تا بتوانند نوعي گفت و شنود معنوي حركات را پديد آورند. شاگردان به خود نظم مي دهند تا بتوانند در زمان مناسب واكنش نشان دهند،‌ نا اينكه حركات آنان صورت وحشيانه و غيرمؤثر داشته باشد. پس از تمرينات فراوان شاگرد درخواهد يافت كه بدون متوسل شدن به قدرت خشن مي تواند چند حريف را در كنترل خود درآورد. در حقيقت نيز هدف شاگرد بايد انجام اين امر بدون صدمه رساندن به حريف باشد. به گفته اوشیبا « تمرين رزمي تمريني نيست كه هدف آن همانگونه كه قبلاً بوده است شكست دادن حريف باشد بلكه تمرين عشق خداوند در درون خودمان است» اين فلسفه پايه تمام مكاتب آی کی دو است. شاگردان روشهاي يوشينكان يا شيودا، اگرچه تابع همان اصول فلسفي هستند ولي در نمود اين فلسفه اختلاف اندكي از جنبه هاي اخلاقي و جسمي پيدا مي كنند. در اين روشها تأكيد بر اين است كه با آموزش تكنيك صحيح با ملايمت مي توان قدرت را كنترل كرد. آموزش بر اساس مجموعه اي از نمونه هاي خاص كه ابتدا با تمرين قرار گرفتن صحيح آغاز مي شود، استوار است. در اين حالت بر طرز قرار گرفتن صحيح مركز ثقل بدن و اجتناب از ماندن در خط حملة‌حريف تأكيد مي شود. همچنين تمرينات زيادي براي بهبود قابليت انعطاف و قدرت مفاصل و دست و پا وجود دارد. بعد از اين مرحله نيز كار با آموزش كنترل هاي اوليه مانند ايكاجو، نبكاجو، سانكاجو، يپنكاجو كه همه در رابطه با مچ و عمل گرفتن حريف هستند، ادامه پيدا مي كند. هريك از اين كنترلها حالتهاي بسيار مختلفي دارد كه شاگرد به سرعت مجموعة گسترده اي از آنها را مي آموزد. در مكتب شيودا در حدود يكصد و پنجاه تكنيك پايه معرفي مي شوند كه بايستي پي در پي به تمرين آنها پرداخت. اين تكنيكها در پايان شاگرد را قادر مي سازند تا در بقية تكنيكها كه نزديك به سه هزار فن هستند، استادي بيابد. به دليل اين عقيده كه آی کی دو آموزشي وراي مغلوب ساختن و پيروزي است، در اين مكتب مسابقه طرفدار ندارد و بر هماهنگي روحي تأكيد مي شود